Құрылтайдың жаңа жұмыс тәртібі бекітілді

Құрылтай депутаттары пленарлық отырыста Қазақстанның жаңа бір палаталы Парламентінің жұмыс тәртібін айқындайтын Регламентті бекітті. Құжатта заң жобаларын қарау, комитеттер мен комиссиялардың қызметі және депутаттық әдеп талаптары қамтылған, деп хабарлайды ZontNews.kz.

Регламент жаңа Конституция мен «Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесі туралы» Конституциялық заңға сәйкес әзірленген. Оған бұрын қолданылған Парламент пен оның палаталары регламенттерінің нормалары негіз болғанымен, рәсімдер бір палаталы жүйеге бейімделіп қайта қаралған.

Жаңа тәртіп бойынша заң жобаларының басым бөлігі үш оқылымнан өтеді. Бірінші оқылымда депутаттар құжаттың тұжырымдамасын, негізгі ережелерін, мақсаттары мен міндеттерін талқылайды. Екінші оқылымда нақты түзетулер қаралып, олар заң жобасына жауапты комитет әзірлеген салыстырмалы кестеге енгізіледі.

Үшінші оқылымда құжаттың түпкілікті редакциясы қаралады. Бұл кезеңде заң жобасының Конституцияға сәйкестігі мен құқықтық олқылықтардың бар-жоғы тексеріледі. Ал халықаралық шарттарды ратификациялау және денонсациялау туралы заң жобалары бұрынғыдай екі оқылымда қаралады.

Регламентте Мәжілістен қалған заң жобаларына қатысты өтпелі тәртіп те белгіленді. Құрылтай жұмысын бастағанға дейін Мәжіліске енгізіліп, толық қаралып үлгермеген құжаттар қайтадан бастапқы кезеңнен өтпейді. Оларды Құрылтай жаңа Регламент талаптарына сәйкес қарауды жалғастырады. Бұл бұрын атқарылған жұмысты сақтап, екі палаталы жүйеден бір палаталы Парламентке көшу кезінде заң шығару үдерісін тоқтатпауға мүмкіндік береді.

Құжатта Құрылтайдың жаңа конституциялық орган – Қазақстан Халық Кеңесімен өзара іс-қимылы алғаш рет жеке көрсетілген. Кеңес өкілдері қаралатын мәселе органның өкілеттігіне қатысты болса, парламенттік тыңдауларға, тұрақты комитеттер мен жұмыс топтарының отырыстарына қатыса алады. Осылайша екі институттың байланысы ресми өтініштермен ғана шектелмей, заң жобалары мен басқа мәселелерді талқылау кезінде де жүзеге асырылады.

Құрылтайдың ішкі органдарының қызметін оның Бюросы үйлестіреді. Бюро отырыстарын Құрылтай төрағасы шақырады. Оның құрамына төрағаның орынбасарлары, тұрақты комитеттердің басшылары және Құрылтайда өкілдік ететін партиялық фракциялардың жетекшілері кіреді.

Тұрақты комитеттер Құрылтайдың негізгі жұмыс органдары болады. Олардың қызмет бағыттарын Бюро белгілейді, ал төрағаларын депутаттар пленарлық отырыста сайлайды. Комитеттерді жасақтау кезінде партиялық фракциялардың өкілдігі ескеріледі. Сонымен қатар тұрақты комитет төрағаларының бірі оппозиция ұсынған депутаттар арасынан сайлануы тиіс деген талап қарастырылған.

Құрылтай нақты міндеттерді орындау үшін арнаулы және уақытша комиссиялар құра алады. Әр комиссияның құрамы, жұмыс мерзімі мен өкілеттігі жеке белгіленеді.

Регламентте депутаттық әдеп қағидалары мен Әдеп жөніндегі кеңестің жұмыс тәртібі де бекітілді. Бұл орган депутаттардың белгіленген мінез-құлық талаптарын сақтауына байланысты мәселелерді қарайды.

Бұған дейін Регламент жобасы спикер Айбек Дәдебайдың төрағалығымен өткен Құрылтай бюросының отырысында талқыланған. Сол кезде тұрақты комитеттердің жұмыс бағыттары, мемлекеттік органдарды оларға бекіту және бұқаралық ақпарат құралдарын аккредиттеу тәртібі қарастырылған болатын.

Регламенттің қабылдануымен Құрылтайдың алдағы қызметін ұйымдастыратын негізгі ішкі құжат бекітілді.