Қазақстанда сақтандыру саласын дамыту талқыланды

Алматыда сақтандыру нарығын 2030 жылға дейін дамыту бағдарламасының негізгі бағыттарына арналған дөңгелек үстел өтті, деп хабарлайды ZontNews.kz.

Кездесуге Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің, Еуропалық қайта құру және даму банкінің, Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығының, Мемлекеттік кредиттік бюроның, Қазақстан сақтандырушылары қауымдастығының және Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының өкілдері қатысты. Талқылауға сақтандыру компаниялары мен халықаралық сарапшылар да қосылды.

Соңғы бес жылда отандық сақтандыру компанияларының активтері екі есе артып, 3,9 трлн теңгеге жеткен. Олардың жалпы ішкі өнімдегі үлесі 2,58 пайызды құрайды. Нарықтағы өсімнің негізгі қозғаушы күші өмірді сақтандыру сегменті болды. Осы бағыттағы компаниялардың активтері шамамен үш есе ұлғайған. Жалпы сала активтерінің орташа жылдық өсу қарқыны 21 пайызға жетті.

Агенттік төрағасы Мәдина Әбілқасымованың айтуынша, мемлекеттің алдына сақтандыру нарығының тұрақты дамуына жағдай жасау, халық пен бизнесті сақтандыру қызметтерімен кеңінен қамту және ұзақмерзімді жинақтарды ынталандыру міндеті қойылған. Сонымен қатар ұлттық экономикадағы тәуекелдерді басқару жүйесінде сақтандырудың маңызын арттыру көзделеді.

2021–2025 жылдары жиналған сақтандыру сыйлықақыларының көлемі екі есеге көбейген. Нарықтағы белсенді өсім 2023 жылдан бастап байқалып, оның басым бөлігін өмірді сақтандыру саласы қамтамасыз еткен.

Жаңа бағдарлама алты стратегиялық бағыт пен 18 бастамадан тұрады. Құжат сақтандыру қызметтерінің аясын кеңейтуге, жаңа өнімдер мен сату тәсілдерін енгізуге, цифрлық инфрақұрылымды дамытуға, сондай-ақ реттеу мен қадағалауды жетілдіруге бағытталған.

Міндетті сақтандыру жүйесін жаңарту аясында оны міндетті және жүктелген түрлерге бөлмей, бірыңғай әрі икемді модельге көшіру ұсынылды. Заңда сақтандыру қорғанысының негізгі кепілдіктері белгіленіп, тарифтер мен басқа өлшемдер экономикалық жағдай мен тәуекелдерге қарай жедел өзгертілмек.

Міндетті автосақтандыру және қызметкерлерді жазатайым оқиғалардан қорғау талаптарын жақсарту жоспарланған. Сонымен бірге міндетті сақтандыру тізіміне тұрғын үйлерді жер сілкінісі, су тасқыны және орман өртінен қорғау қызметтерін енгізу ұсынылды.

Ерікті сақтандыруды дамыту үшін инвестициялық стратегияны таңдау мүмкіндігі бар жаңа зейнетақы аннуитеттерін шығару қарастырылуда. Бұл азаматтарға инвестициялық табыс арқылы болашақ төлемдерін көбейтуге мүмкіндік береді. Ерікті медициналық сақтандыруды міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға қосымша қызмет ретінде дамыту да жоспарланып отыр.

Сақтандыру агенттері мен брокерлердің міндеттерін нақты ажырату ұсынылды. Агенттер клиенттермен жұмыс істесе, брокерлер сақтандыру төлемдерін кәсіби реттеумен айналысады. Төлем алуға көмектесетін делдалдар қызметінің тәртібі мен олардың комиссиялық сыйақысы клиентке алдын ала хабарлануға тиіс.

Ерікті сақтандыру өнімдерін электрондық форматқа көшіру және әртүрлі компаниялардың ұсыныстарын салыстыруға мүмкіндік беретін маркетплейстердің мәртебесін заңмен бекіту көзделген. Бірыңғай сақтандыру дерекқоры нарық қатысушылары арасында ақпаратты қауіпсіз алмасуға жағдай жасап, азаматтарды жалған полистерден қорғауға көмектеседі.

Актуарлық есептеулердің сапасын жақсарту мақсатында Орталық актуарий құру жоспарланған. Ол тәуекелдер мен ұзақмерзімді міндеттемелерді бағалаудың ортақ тәсілдерін қалыптастырып, міндетті сақтандыру тарифтерін есептеуге қатысады.

Нарықтағы бәсекені арттыру үшін шетелдік сақтандыру компанияларына қойылатын талаптарды жеңілдету ұсынылып отыр. Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорына таратылатын компаниялардың міндеттемелерін реттеу бойынша қосымша өкілеттіктер берілмек. Қадағалау жүйесі Solvency II және 17 ХҚЕС қағидаттары негізінде күшейтіледі.

Шағын және орта бизнеске арналған арнайы сақтандыру өнімдері де әзірленбек. Оларды несие рәсімдеу, мемлекеттік сатып алуға және кәсіпкерлікті қолдау бағдарламаларына қатысу кезінде пайдалану қарастырылған. Исламдық сақтандыруды дамыту және компанияларға жеке заңды тұлға құрмай-ақ исламдық өнімдер ұсынуға мүмкіндік беретін «исламдық терезелер» тетігін енгізу жоспарлануда.

Бағдарламаның негізгі ұсыныстары қамтылған жаңа заң жобасы жыл соңына дейін Қазақстан Республикасының Құрылтайына енгізілмек. Жоспарланған өзгерістер сақтандыру өнімдерінің таңдауын көбейтіп, цифрлық қызметтердің қолжетімділігін арттыруға және полис рәсімдеу уақытын қысқартуға тиіс.

Кездесу қорытындысында қатысушылар Қазақстанның сақтандыру нарығын одан әрі жетілдіруге арналған ұсыныстар мен практикалық ұсынымдар әзірледі.