Қазақстан өңірлерінің инвестициялық картасы: ZONT NEWS арнайы жобасы
Бүгінде жаңа зауыттар қай жерде салынып жатыр? Қандай кәсіпорындар шынымен іске қосылып жатыр, ал қайсысы әзірге қағаз жүзінде ғана қалып отыр? Өңір тұрғындары қанша жұмыс орнымен қамтылуда және мемлекеттік әрі жеке инвестициялар қаншалықты тиімді игерілуде?
Осы сұрақтарға жауап алу үшін ZontNews.kz. редакциясы Қазақстан Республикасының «Масс-медиа туралы» және «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» заңдарына сәйкес еліміздің барлық облыстарының әкімдіктеріне ресми сауалдар жолдады.
Редакция 2024–2026 жылдары жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар туралы толық ақпаратты, атап айтқанда инвестиция көлемін, инвесторларды, салаларын, іске асыру мерзімдерін, ағымдағы мәртебесін, құрылатын жұмыс орындарының санын, мемлекеттік қолдау шараларын және күтілетін әлеуметтік-экономикалық әсерін ұсынуды сұрады.
Жауаптар еліміздің барлық өңірлерінен заңда белгіленген мерзімде келіп түсті. Осы құжаттардың негізінде редакция әкімдіктер ұсынған ресми ақпаратқа ғана сүйенетін «Қазақстан өңірлерінің инвестициялық картасы» атты арнайы жобаны іске қосады.
Редакция ұсынылған деректерге өзгеріс енгізбейді және оларды өз мәліметтерімен толықтырмайды. Алайда жобалардың қаншалықты белсенді жүзеге асырылып жатқанын, қай құрылыс жұмыстары жоспарға сай жүріп жатқанын, ал қай жерде қиындықтар бар екенін талдайды.
Біздің шолуды Ақмола облысы бастайды.
Ақмола облысы: 173 млрд теңгеге 20 жоба. Қайсысы іске қосылды, қайсысы әлі салынып жатыр?
Ақмола облысы әкімдігінің ресми жауабына сәйкес, өңірде жалпы құны 173,4 млрд теңгені құрайтын 20 инвестициялық жоба жүзеге асырылуда. Барлық жоба аяқталғаннан кейін 1 789 жаңа жұмыс орнын ашу жоспарланып отыр.
Бір қарағанда бұл көрсеткіштер ауқымды көрінеді. Алайда егжей-тегжейлі талдау көрсеткендей, жарияланған инвестициялардың едәуір бөлігі әзірге құрылыс немесе дайындық кезеңінде ғана.
Жобалардың жартысына жуығы аяқталғанымен, негізгі инвестициялар әлі алда
Бүгінде 9 жоба толық жүзеге асырылып, пайдалануға берілді. Бұл барлық жобалардың 45 пайызын құрайды.
Алайда осы тоғыз нысанға салынған инвестиция көлемі небәрі 14 млрд теңгеге жуық, яғни жарияланған жалпы инвестиция көлемінің 10 пайызынан да аз.
Бұл көрсеткіш өңірдегі ең ауқымды қаржыны қажет ететін жобалардың әлі пайдалануға берілмегенін көрсетеді.
Аяқталған жобалардың қатарында Central Place сауда-ойын-сауық орталығы, QazaQ Food Market астықты терең өңдеу өндірістік кешені, Aina Resources бағалы металдарды байыту-өндіру кешені, сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу, құрылыс материалдарын өндіру және пайдалы қазбаларды өндіру салаларындағы кәсіпорындар бар.
Осы жобалардың арқасында 604 жұмыс орны құрылды.
Тағы төрт жоба аяқталуға жақын
Тағы төрт инвестициялық жоба жоғары дайындық деңгейінде тұр.
Олардың қатарында алюминий прокатын шығаратын зауыт, каолин өңдеу кәсіпорны, кеңсе тауарларын өндіретін өндіріс және өндірістік алаңдарды жаңғырту жобалары бар.
Бұл жобалар іске қосылғаннан кейін тағы 355 жұмыс орны ашылады.
Ең ірі инвестициялар әлі салынып жатқан жобаларға тиесілі
Инвестициялардың негізгі бөлігі әлі аяқталмаған жобаларға бағытталған.
Олардың қатарында:
- құны 27,3 млрд теңге болатын цемент зауыты;
- құны 13,7 млрд теңге болатын кірпіш зауыты;
- жасанды мәрмәр өндіретін кәсіпорын.
Сонымен қатар дайындық кезеңінде:
- құны 30 млрд теңге болатын емдік-профилактикалық сүт өнімдерін өндіретін зауыт;
- Frescanto диірмен кешені – 19 млрд теңге;
- Altyn Capital Ltd алтын өндіру фабрикасы – 58 млрд теңге;
- «Сивка-Бурка» шаруа қожалығының ет өңдеу кешені бар.
Дәл осы жобалар өңірдің инвестициялық портфелінің негізгі бөлігін қалыптастырады.
Жоспардың бәрі бірдей орындалып жатқан жоқ
Әкімдіктің ресми жауабына сәйкес, бірқатар инвестициялық жобаларды іске асыру барысында объективті қиындықтар туындаған.
Атап айтқанда, Kazrost Engineering Ltd нысанындағы құрылыс-монтаж жұмыстары қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты тоқтатылған.
Asyl tas corp. жобасы бойынша құрылыс металл конструкцияларының кешіктіріліп жеткізілуіне байланысты уақытша тоқтап тұр.
Ал Frescanto және AGRO HOLDING BAYAN жобалары әзірге жобалық құжаттаманы дайындау сатысында қалып отыр.
Яғни жарияланған инвестициялар болғанына қарамастан, бірқатар жобаларды іске асыру мерзімі кейінге шегерілуде.
Әкімдік мұның негізгі себептері ретінде:
- қаржыландырудың жеткіліксіздігін;
- жабдықтар мен металл конструкцияларын жеткізудің кешігуін;
- жобалық құжаттаманы әзірлеу мерзімінің ұзақтығын атайды.
Назар аудартатын жайттар
Ресми мәліметтер бірнеше қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Біріншіден, жобалардың жартысына жуығы аяқталғанымен, жалпы инвестиция көлемінің аз ғана бөлігі игерілген.
Екіншіден, ең қомақты инвестициялар қарастырылған жобалар іске асырудың ең күрделі кезеңінде тұр, ал олардың бірқатары қазірдің өзінде объективті қиындықтарға тап болған.
Үшіншіден, әкімдіктің жауабында мемлекеттік қолдаудың нақты тетіктері, әрбір жоба бойынша игерілген қаражат көлемі және нысандар пайдалануға берілгеннен кейінгі нақты әлеуметтік-экономикалық тиімділік туралы ақпарат іс жүзінде көрсетілмеген. Бұл мәліметтер өңірдің инвестициялық саясатының тиімділігін жан-жақты бағалауға мүмкіндік берер еді.
Қорытынды
Егер жарияланған барлық жобалар толық жүзеге асырылса, Ақмола облысының экономикасына тартылатын инвестиция көлемі 173,4 млрд теңгеге, ал құрылатын жаңа жұмыс орындарының саны 1 789-ға жетеді.
Алайда әзірге бұл көрсеткіштердің едәуір бөлігі жоспар күйінде қалып отыр. Ең ірі жобалар әлі де құрылыс сатысында, кейбірі түрлі себептерге байланысты кешігіп жатыр, ал жекелеген жобалардың іске асырылу мерзімі қаржыландыру мәселелері мен жабдықтарды жеткізуге тікелей тәуелді.
«Қазақстан өңірлерінің инвестициялық картасы» арнайы жобасының келесі жарияланымында ZontNews.kz. келесі өңірдің ресми деректерін талдап, Қазақстанның басқа облыстарында инвестициялық жобалардың қаншалықты тиімді жүзеге асырылып жатқанын баяндайды.
Сізді де қызықтырады
Сұхбат
Бөлімге өтіңіз
Trends
Бөлімге өтіңіз
Сарапшы сөзі
Бөлімге өтіңіз
Әзірге түсініктеме жоқ!
Пікір қалдыратын бірінші адам болыңыз