Зеленский Вашингтон ұсынған бейбітшілік жоспарының шарттарын жариялады

Фото көзі: Зеленский telegram-арнасы

Қаһар Бинахметов

Жел. 25, 2025, 2:45 Т.Қ.

Украина президенті Владимир Зеленский Вашингтонмен жүргізілген келіссөздердің қорытындысы бойынша соғысты тоқтатуға бағытталған жаңа стратегиялық құжатты таныстырды, деп хабарлайды ZontNews.kz.

Америкалық тарап әзірлеген бұл жоспар Украинаның қауіпсіздік кепілдіктері мен әскери шектеулерді қамтитын 20 негізгі баптан тұрады.

Жоспардың басты талаптарының бірі ретінде Украина армиясының санын 800 мың адамға дейін шектеу және елдің ядросыз мәртебесін бекіту ұсынылған. Бұл қадамдардың өтемі ретінде АҚШ пен НАТО Украинаға Солтүстік Атлантикалық альянс жарғысының 5-бабына ұқсас қауіпсіздік кепілдігін беруге міндеттеледі. Бұл тетік Ресей тарапынан қайта агрессия болған жағдайда әскери жауап қату мен жаңа санкциялар салуды көздейді.

Құжат сонымен қатар Ресей әскерін Днепропетровск, Сумы, Харьков және Николаев облыстарынан толық шығаруды талап етеді. Алайда Запорожье атом электр станциясын басқару мәселесінде тараптар арасында келіспеушілік бар. Зеленский бұл нысанды Ресеймен бірлесіп басқару идеясын қабылдамайтынын жеткізді.

1. Украинаның егемендігін растау.
2. Ресей мен Украина арасындағы шабуыл жасамау туралы келісім, соқтығысу сызығын бақылау.
3. Украинаның қауіпсіздік кепілдіктері.
4. Украина армиясының саны 800 мың адаммен шектеледі.
5. АҚШ, НАТО және Еуропа НАТО Жарғысының бесінші бабына сай Украинаға қауіпсіздік кепілдігін береді. Ал егер Ресей Украинаға басып кірсе, «әскери жауап болады» және санкциялар жаңартылады.
6. Ресей барлық қажетті заңдарда Еуропа мен Украинаға қарсы шабуыл жасамау саясатын бекітеді.
7. Украина белгілі бір уақытта ЕО мүшесі болады.
8. Жеке инвестициялық келісімде анықталған Украина үшін жаһандық даму пакеті ашылады.
9. Украинаны қалпына келтіру мәселелерін шешу үшін қорлар құру көзделеді.
10. Украина АҚШ-пен еркін сауда туралы келісім жасау процесін жеделдетеді.
11. Украинаның ядросыз мәртебесі.
12. Запорожье атом электр станциясы Украина, Ресей және АҚШ-тың бірлескен басқаруына беріледі. Алайда Зеленский Украина бұл нұсқаны қолдамайтынын, тек Украина мен АҚШ-тың ортақ басқаруына ғана келісетінін айтты.
13. Украина мен Ресей әртүрлі мәдениеттерді тануға, нәсілшілдік пен алалаушылықты жоятын білім беру бағдарламаларын енгізуге міндеттеледі.
14. Днепропетровск, Сумы, Харьков және Николаев облыстары аумағынан Ресей өз әскерін толық шығаруы тиіс.
15. Болашақ аумақтық келісімдер келісілгеннен кейін Ресей мен Украина бұл келісімдерді күшпен өзгертпеуге міндеттеледі.
16. Ресей Украинаға Днепр өзені мен Қара теңізді пайдалануға кедергі болмайды.
17. Барлық тұтқындармен алмасу. Балалар мен саяси тұтқындарды қайтару.
18. Украина келісімге қол қойылғаннан кейін сайлауды мүмкіндігінше тезірек өткізуі керек.
19. Осы келісім заңды түрде міндетті болады. Оның орындалуын Трамп бастаған бейбітшілік кеңесі бақылайды.
20. Барлық тараптар осы келісіммен келіскеннен кейін атысты толық тоқтату дереу күшіне енеді.

«Украина бұл нұсқаны қолдамайды, біз тек Украина мен АҚШ-тың ортақ басқаруына ғана келісеміз» – деп мәлімдеді Владимир Зеленский.

Бұл келісім заңды түрде міндетті құжат мәртебесіне ие болады және оның орындалуын Дональд Трамп бастаған бейбітшілік кеңесі қадағалайды. Жоспарға сәйкес барлық шарттар мақұлданғаннан кейін атысты тоқтату режимі дереу күшіне еніп, Украинада қысқа мерзімде сайлау өткізу процесі басталуы тиіс. Сонымен қатар Украинаның Еуропа Одағына мүше болуы және АҚШ-пен еркін сауда келісімін жасауы жеделдетілмек.

Бұл туралы не ойлайсыз?